vrijdag 9 december 2016

Velonauten en helmen

Over de zin of onzin van een valhelm op de fiets zullen we het niet meer hebben. Daar wordt al jaren eindeloos over gepalaverd. De kans is onbestaand dat de discussie met één blogpost beslist wordt.
Wat ik de laatste jaren wel meer merk, is dat ook velonauten een helm gaan dragen. Dat doen ze om meer dan één reden; soms om één specifieke, soms om meer tegelijk.

Redenen om een fietshelm te dragen (in de velomobiel)

Je draagt een helm als bescherming bij een ongeval, dat hopelijk nooit voorvalt. Dit is de primaire functie van een valhem. Logisch, niet?

Er zijn er ook die, vooral in de koude periode, een helm dragen om warm(er) te blijven. Je hoofd is tenslotte zowat het enige lichaamsdeel dat buiten de velomobiel komt. Rekening houdend met de 'wind chill factor' en het oppervlak van een mensenhoofd, is dit een flink stuk dat sterk afgekoeld wordt. Bijvoorbeeld, volgens deze calculator: bij een buitentemperatuur van 0° C - normaal in deze tijd van het jaar - en een windsnelheid (zie dat als de resultant van eigen snelheid + windsnelheid) van 35 km/u wordt het maar liefst -16° C... Niet te verwonderen dat het koud aanvoelt! Een muts helpt natuurlijk ook. Een helm kan een extra laag vormen.

Een derde reden die aangehaald wordt, is de helm gebruiken als platform voor verlichting, action cams en dies meer. Dit is compleet tegenstrijdig met de veiligheid, omwille van de uitsteeksels die je aanbrengt, maar het is wel praktisch.

Aanbod

Als je valhelmen bekijkt, zie je dat er een heel wijd gamma bestaat, gaande van ultralichte racehelmen tot 'skater style' helmen met vizier.
Abus racehelm
skaterstyle
Het gewicht speelt daarbij een rol, net als het veiligheidsniveau en de warmteafvoer.

Recente variant

Onlangs, tijdens enkele velomobielritten in groep, viel op dat enkelen kiezen voor een skihelm met vizier voor in de winter.


Uvex skihelm met geïntegreerd vizier
Qua beschutting tegen de kou kun je waarschijnlijk niets beters hebben, aangezien zo'n helm bedoeld is voor gebruik bij lage temperaturen. Logisch: skiën doe je niet in de tropen.

Normen

Maar: een skihelm moet aan een andere norm voldoen (EN1077) dan een fietshelm (EN1078). Dat vraagt wat onderzoek: wat is het onderscheid tussen die normen?
Blijkbaar lopen ze bijna helemaal gelijk. Het voornaamste onderscheid is dat fietshelmen ook onderworpen worden aan een test gelijkend op een val tegen en stoeprand (bron).

Maar binnen die norm voor skihelmen bestaat nog een onderverdeling in categorie A en B. A is de strengste norm, waarbij niet enkel de boven- en achterkant van het hoofd beschermd moeten zijn, maar ook de zijkanten. Dat laatste geldt niet voor categorie B.
Daar bovenop wordt getest vanaf een valhoogte van 75 cm, tegenover 37,5 cm voor categorie B. Voor een fietshelm wordt blijkbaar getest vanaf 150 cm!
Significant detail: een valhelm geschikt voor gebruik op een speed-pedelec moet ook de slapen beschermen. Een velomobiel is geen speed-pedelec en de valdynamiek is wellicht totaal anders, maar het snelheidspotentieel is minstens hetzelfde. Indien je dan een helm verkiest, kan het dus maar best meteen een zijn die daaraan voldoet.

Daarnaast wordt een fietshelm ook getest op weerstand tegen doorboring, wat bij een skihelm niet gebeurt. Dit is analoog aan het vallen tegen een stoeprand.

Nut?

Nu is de fysica bij een (onge-)val met een velomobiel helemaal anders dan bij een 'bukker', kan ik me voorstellen. Je zit om te beginnen al veel lager. De kans dat je met je hoofd eerst ergens tegenaan knalt, is heel wat kleiner. Ik moet zeggen dat ik me meer vragen stel bij wat er gebeurt met je aangezicht bij een plotse vertraging: dan ga je namelijk recht op de rand van de instapopening af (hoofdopening bij een Orca of Milan).

Neen, die skihelmen worden blijkbaar vooral om comfortredenen gekozen. Ze zijn lekker warm in de winter en de modellen met vizier houden tocht en vuil uit je ogen. Waar een skihelm op een fiets bizar oogt, is dat bij een velonaut niet het geval. Een skihelm met vizier lijkt op een pilotenhelm en een velomobiel wordt vaak als futuristisch beschouwd. Dat gaat dus in zekere zin wel samen. Ook is het zo dat zo'n vizier van een skihelm behoorlijk dik is en zo gemaakt dat het amper of niet kan versplinteren.

Ik hou het voorlopig op de volgende combinatie:
  • Giro Surface helm
  • Een bril die ook gebruikt wordt bij paintball. Die houdt regen, sneeuw en vuil uit mijn ogen.

  • Als het kouder wordt een muts onder de helm (Vaude Bike Cap)
In extreme gevallen wordt die aangevuld met een neopreen gezichtsmasker. In de komende maanden zullen al die zaken ongetwijfeld nog gebruikt worden. Het is in elk geval lekker warm en comfortabel, zelfs onder het Flevobike dakje

Aanvulling

Wat ik wel ondervond, is dat het windgeruis toeneemt als ik een helm gebruik. Dat is moeilijk vooraf te testen. Op hoge snelheid heb je sowieso behoorlijk wat rijgeluiden in een velomobiel en de helm voegt er enkel meer geluid aan toe. Oordopjes helpen natuurlijk, maar eigenlijk zou een helm zo gevormd moeten zijn dat er geen extra luchtwervelingen ontstaan. Op zich is het niet zoveel, maar op termijn kan al dat lawaai leiden tot gehoorschade.


'Oortjes' die buitengeluiden dempen of oordopjes zijn dus warm aanbevolen.

zondag 4 december 2016

werkrit

De voorbije week op weg naar het werk. Lekker fris, rond het vriespunt, en helemaal alleen slingerend langs de rivier.


vrijdag 2 december 2016

I'm in

In het kader van de internationalisering is er deze keer een Engelse titel. De rest hou ik wel in het Nederlands.

Oliebollentocht... 
  • Deelname met de FAW in 2012.
  • In 2013 was dat de periode dat ik om de E-Orca ging naar Flevobike, enkele dagen na de tocht van dat jaar. 
  • In 2014 hadden we met een groepje vanuit Vlaanderen een mislukte poging; mislukt als gevolg van de weersomstandigheden.

Het moment waarop we besloten dat dit echt te gevaarlijk was.
  • In 2015 kwam het er niet van.
  • Maar dit jaar, jawel: dit jaar ben ik ingeschreven! Mijn naam moet nog op de lijst toegevoegd worden, maar de bevestiging is binnen.
Omdat Dronten op 270 km van Gent ligt, omdat dit pakweg 12u fietsen betekent, omdat ik de dag ervoor moet werken en omdat de weersomstandigheden nog niet gekend zijn, kies ik ervoor om met de auto naar daar te rijden. Voor één keer, want eigenlijk vind ik 2 x 270 km met de auto voor een fietsritje niet echt verantwoord.

zondag 27 november 2016

Velomobieltocht

De ligfietsers in Vlaanderen zijn zowat per provincie georganiseerd.
  • LiLi - de Limburgse Liggers
  • LiA - Ligfietsers uit Antwerpen
  • WOL - West- en Oost-Vlaamse liggers
Vorig jaar organiseerde WOL voor de eerste keer een heuse velomobieltocht. Dat was een behoorlijk succes en we besloten er een jaarlijkse gewoonte van te maken, elke keer eind november. Noem het een prelude op de Oliebollentocht.

Op 26 november was het weer zover: afspraak bij Fietser.be en dan een ritje van flink 60 km.

Start

Fietser.be wordt meer en meer een 'velomobielcentrum'. Zij waren degenen die jaren geleden de WAW ontwikkelden. Logisch dat de WAW nog altijd het zwaartepunt vormt, maar nu zijn er ook andere testfietsen beschikbaar:
  • Milan SL (nog te assembleren)
  • Quest
  • Strada
  • (E-)Orca
  • Quattrovelo (jawel)
Brecht, de zaakvoerder, reed ook mee en deed dat in de Quattrovelo.

Mooie kleurencombinatie
Ik moet zeggen: de kleurcombinatie die hij koos bevalt me veel meer dan de rood-witte die Allert mee had op de testdag in het voorjaar.


Wat Brecht deze keer nagelaten had, was zorgen voor koffie en ontbijt... Zal wel aan niet gemaakte afspraken liggen, zeker?
Ondertussen had ik al bedacht dat mijn hapjes voor onderweg thuis op de keukentafel gebleven waren...

Klaar voor de start (eentje had een originele parkeerplaats gevonden)

Rit

Goed. De rit dan.
67 km meldde de track.
14 man (13 mannen en 1 vrouw) meldden zich aan.
Dit is WOL, dus veel WAWs (meerdere generaties), verrassend veel Orca's (3 stuks), een Quest, een Quest XS, een Strada, een Quattrovelo en een Milan SL. Een mooie variatie dus.


Dit is van het begin van de rit, langs het kanaal van Gent naar Brugge in Vinderhoute.


Ergens onderweg. Indrukwekkend, zo een kleurige sliert velomobielen. Zoals we gewoon zijn, gingen we nergens onopgemerkt voorbij. Bizar toch, dat je desondanks vaak moet horen hoe 'onzichtbaar' zoiets is.


Variatie in vorm, in kleur en in uitzicht. Mango (rood-wit) en Strada net voor me.


De obligate groepsfoto werd tijdens de middagpauze gemaakt.


Het viel Dieter op dat zijn Milan SL toch heel wat lager is dan de andere velomobielen. Het viel me ook op dat de bodemvrijheid ook heel wat lager is. Dat hoorde ik geregeld onderweg (auw).

Toch een mooie fiets, zo'n Quattrovelo. Volgens Brecht ideaal als toerfiets, maar minder geschikt voor woon-werktrajecten, want omdat de romp uit één stuk bestaat, is herstellen bij (zware) schade minder evident. Bij de WAW kun je de neus of staart desnoods vervangen; bij een Orca bestaat de bovenkant uit drie delen; bij Quest, Mango... is er een boven- en onderschaal.


Neen, in Holland raakten we niet. Ook in Vlaanderen staan windmolens.

Quest, Milan SL, WAW en stukje Orca
Glooiend of 'vals plat'. Wouter - in de blauwe Quest - vertraagde merkbaar bij het klimmen. Met de E in de Orca's merkten we er niets van.


Remmen los! Een jaagpad zonder kruisingen is ideaal om 'gas' te geven. Topsnelheid van de koplopers lag daar rond 50 km/u. Hier komt Bart aan met zijn mooi uitgeruste E-Orca (met Magura Big Twin dubbel uitgevoerde schijfremmen).


Een volgend groepje komt eraan.


Anita en Joop sluiten ook aan.


Opvallende voorkant, zo'n Quattrovelo, met die hoog en ver uit elkaar geplaatste koplampen.

Tenslotte mijn rit van die dag.


99,55 km had ik op de teller. Sommigen breiden er nog een flink stuk aan, door van een heel eind verder met de fiets naar Gent te rijden en na afloop ook terug te fietsen. Dieter, met de Milan, reed maar liefst 240 km.

Rendez vous volgend jaar in november in Gent.

zaterdag 19 november 2016

Heerlijke herfstdagen

Terwijl auto' in ellenlange files aanschuiven - deze week werden dagelijks honderden kilometers file aangekondigd - en fietsers bibberend en doorweekt tussen bladeren door laveren, zitten wij velonauten lekker te genieten van het gure weer.



Woensdag viel het me snel op: de fietsenstalling op het werk bleef opvallend leeg. Naar het schijnt regende het vreselijk hard. Ja: mijn haar was nat geworden van het stuifwater. Voor de rest was het lekker genieten: kom maar op met die regen!


Gisteren ging het nog een stapje verder: sneeuw! Niet lang en ze bleef ook niet liggen, maar zowat een half uur konden we genieten van neerdwarrelende witte vlokken. Die keer zat ik binnen, maar toen ik in de Orca stapte, lag toch al een laagje wit op het dakje.
Sneeuw is lastiger: sneeuw dwarrelt rond en waait binnen in de velomobiel. Sneeuw blijft op het ruitje liggen, waardoor het zicht vermindert. Het is wel bedoeld om onderdoor te kijken, maar je blikveld wordt kleiner.Sneeuw kruipt in elk hoekje van de velomobiel; niets blijft droog.

Het wordt tijd om de voetengaten weer af te sluiten.

dinsdag 15 november 2016

Orca-nieuws van Flevobike

Productiestop

Op de site van Flevobike staat de Orca nog wel vermeld, maar een prijs is niet meer te vinden sinds deze zomer. Het was aangekondigd: bij Flevobike hadden ze twijfels over de rendabiliteit van de productie. Dat meldden ze me in mei al, toen ik voor onderhoud van mijn Orca bij Flevobike was.
Het leek erop dat elke geproduceerde Orca het bedrijf geld kostte en dat kan niet, want een bedrijf moet financieel gezond blijven. Dus zou alles herbekeken worden en ondertussen werd een bestel- en productiestop ingelast.

Tijdelijk niet beschikbaar (foto van de 'maidentrip' van E-Orca nr 36)

Nieuwe productie

Vorige week liet André Vrielink me weten dat ze er ongeveer uit zijn: de productie wordt verplaatst naar Velomobiel Roemenië, waar -als ik het goed heb - de Quest, Quest XS, Quattrovelo en Milan al gebouwd worden.

Ter herinnering: tot voor kort werden de drie bovendelen in Tsjechië gemaakt, de onderkuip werd in Dronten gefabriceerd, een aantal componenten werden ook daar gefreesd en in de buurt gecoat, waarna de assemblage in Denemarken gebeurde. Er hoeft geen tekeningetje bij om te beseffen dat dit logistiek handenvol geld kost en veel tijd in beslag neemt.

Een deel van de mal voor de onderkuip

Rationaliseren dus. De productie concentreren op één plaats. De Vrielink brothers (of minstens één van hen) trekken binnenkort naar Roemenië om het hele proces ter plaatse door te nemen, waarna weer Orca's gebouwd kunnen worden. Daar kruipt tijd in. Wellicht moeten de mallen voor de onderkuip en de oven om die te maken ook naar daar verhuizen. En dan zullen de subframes ook daar gelast worden.
Maar er worden dan weer Orca's geproduceerd!

Dat betekent dat Velomobiel Roemenië zowat het VM-equivalent wordt van NedCar zaliger, waar Volvo's (ex-DAF) en Mitsubishi's door elkaar geassembleerd werden. Van zo'n samenwerking wordt iedereen beter.

Prijs

Het minder goede nieuws: ze zullen duurder worden... Hoeveel, dat weet ik nog niet, maar de prijs gaat wel degelijk omhoog. En ja: een Quest, Quattrovelo of andere DF zijn wel zeker wat goedkoper, maar dat zijn dan ook heel andere velomobielen. Flevobike heeft altijd al de gewoonte gehad om veel specifieke onderdelen te gebruiken. De keuze was altijd: 'enkel het beste is goed genoeg'. Die Rohloffnaaf bijvoorbeeld en de prijzige e-ondersteuning. Die laatste werkt in mijn exemplaar al 35.000 km zonder hapering. Er zijn waarschijnlijk heel weinig pedelec-aandrijvingen die het zo lang uithouden (en weinig pedelecs die zoveel kilometers afleggen).

Nog dit: het kan anders zijn in Nederland dan in België, maar bij Fietser.be is me altijd al gezegd dat de meeste velomobielen die verkocht worden minstens 9.000 euro kosten. Er komen altijd opties bij, extraatjes die centen kosten. Dan moet je voor jezelf ook eerlijk zijn en niet de basisprijs nemen, maar wat je echt betaald hebt. Zoals ik bij de aanschaf van mijn Orca al becijferde: indien je een andere velomobiel op dezelfde manier uitrust, kom je zowat op dezelfde prijs uit. Het verschil is wel duidelijk: bij een Orca is goedkoper niet mogelijk, terwijl dat bij zowat elke andere velomobiel wel kan.
Ik heb me de aanschaf in elk geval nog geen moment betreurd. 

Samengevat: vanaf 2017 kun je weer een (E-)Orca bestellen en vanaf het voorjaar zal de Orca weer leverbaar zijn, maar dan aan een hogere prijs.

maandag 14 november 2016

Lierke Plezierke met winterprik

Ze hadden het ruim vooraf aangekondigd, onze vrienden van LiA (Ligfietsers uit de provincie Antwerpen): op 12 november organiseerden ze een bescheiden tochtje, vertrekkend in Lier.
Lier ligt een flink eind van Gent: ongeveer 70 km. Dat betekent een voor fietsers gekend dilemma: fiets op (in) de auto of naar daar fietsen? Dat eerste zou kunnen met de Seiran, omdat open fietsen in gezelschap toch aangenamer is, maar het betekent wel 140 km autorijden voor een fietstocht van 40 km. Het besluit was dat ik die optie enkel zou kiezen indien het stralend weer zou zijn.

Nou, dat was het niet. 's Morgens rond 7u was het -3° C. Het vroor dus.

Rond 8u, langs de Schelde in Destelbergen
Ergens in de omgeving van Zele
De hemel zou later dichttrekken: zwaarbewolkt en egaal grijs. Daar bovenop was voorspeld dat vanaf de middag een regenzone over het land zou trekken. Jan zou in dus zeker met de E-Orca naar Lier trekken. Na samenspraak met Wouter 'Spruitje' zouden we elkaar treffen in Dendermonde om daarna de tweede helft van de rit samen te rijden.

Met 'Spruitje' op weg naar Lier
De afspraak luidde: vanaf 10u op de Grote Markt in Lier en om 11u vertrek. Uiteraard kwamen we pas om 11u10 aan en was van de groep geen spoor. Al snel bleek dat de start nogal chaotisch verlopen was: er was niet afgesproken of de track in wijzer- of tegenwijzerzin gereden zou worden; enkelen waren verkeerd afgeslagen (vertrekken vanuit een stadscentrum is altijd moeilijk) en ze waren zowaar vergeten dat wij ook zouden komen...
Enfin, een kwartiertje later was de hele groep weer samen. 11 deelnemers, waarbij 9 met de velomobiel en 2 moedigen met een 'gewone' ligfiets.
Ooit was een velomobiel een zeldzame verschijning bij de ligfietsers, nu is het eerder uitzonderlijk om een 'gewone' ligfiets te zien.

Gert-Jan had een route uitgestippeld die door het typisch Vlaamse landschap slingerde. Onder een grauwe, grijze hemel slingerde een sliert rare voertuigen door het platteland, bezaaid met oude en minder oude woningen.

Voormiddagpauze
Mensen wezen, auto's stopten. Dit is wat groepjes velonauten telkens weer ervaren. Gevaarlijk dat zoiets is! Je ziet ze gewoon niet! Bizarre opmerking, aangezien iedereen er telkens weer naar wijst...

De middagpauze namen we in een etablissement langs de Rupel, in Rumst. In de zomer, op mooie dagen, loop je hier over de koppen. Nu waren we er helemaal alleen.

Velomobielparking in Rumst
'Blauwe brug': een uitdagende bocht voor de Quests
Na de middag volgden we de Nete terug naar Lier. Een ritje van 40 km is gauw voorbij. Onder de normale belangstelling arriveerden we op de Grote Markt.

Ergens onderweg: een sliert velomobielen met twee onverlaten op gewone ligfietsen
Grote Markt te Lier ingepalmd door 'Tupperware' op wielen
Traditiegetrouw werd de rit met een 'terrasje' afgesloten. Jawel, ondanks de lage temperatuur en de ontbrekende zon genoten we buiten van 'one for the road'. Daarna waaierde de groep uit: iedereen ging huiswaarts (of hotel/logieswaarts).

Op het eind stonden 200 extra kilometers op de teller. LiA had dit weer prima voor elkaar.

De volgende afspraak: op 26 november start bij Fietser.be in Gent de eerste retake van een nieuwe traditie: een velomobieltocht van WOL (West- en Oost-Vlaamse Liggers). Daarna wordt het aftellen tot de klassieke Oliebollentocht in Dronten!